सुरक्षित राहा › फसवणूक
आधार बोटांचे ठसे (AePS) फसवणूक
तुमचा आधार नंबर आणि कॉपी केलेला बोटाचा ठसा वापरून, OTP शिवाय, पैसे काढले जातात. ते थांबवण्यासाठी तुमचे बायोमेट्रिक लॉक करा.
हे कसे होते
आधार-आधारित पेमेंट प्रणाली (AePS) फक्त आधार नंबर आणि बोटाचा ठसा वापरून मायक्रो-ATM वरून रोख काढू देते. कार्ड नाही, PIN नाही, OTP नाही. यामुळे खेड्यांत बँकिंग सोपे होते, आणि गैरवापरही सोपा होतो.
गुजरात पोलिसांच्या सायबर सेंटर ऑफ एक्सलन्सनुसार, फसवणूक करणारे लीक झालेल्या रेकॉर्डमधून आणि दुकाने, हॉटेल, गॅस एजन्सीमध्ये सोडलेल्या झेरॉक्समधून आधार नंबर गोळा करतात. जमीन नोंदणीसारख्या कागदपत्रांवरून बोटांचे ठसे उचलतात, किंवा सिलिकॉनच्या नकला बनवतात. मग मायक्रो-ATM वरून तुमच्या नावाने रोख काढतात. अनेकदा पहिली खूण म्हणजे पैसे गेल्यानंतर येणारा SMS.
ते थांबवणारे एकच काम
गुजरात पोलिसांच्या मते खरे संरक्षण म्हणजे बायोमेट्रिक लॉक. uidai.gov.in किंवा mAadhaar ॲपवर तुमचे बायोमेट्रिक लॉक झाले की तुमचा आधार नंबर आणि अचूक बोटाच्या ठशाची नक्कल असली तरी कोणीही तुमचा ठसा वापरू शकत नाही. तुम्हाला स्वतः ठसा वापरायचा असेल तेव्हा काही मिनिटांसाठी अनलॉक करू शकता.
पैसे गेले असतील तर
लगेच 1930 वर कॉल करा, मग बँकेला लेखी कळवा. अनधिकृत व्यवहार लवकर कळवल्यास RBI चे नियम तुमची जबाबदारी मर्यादित ठेवतात.
जर आधीच घडले असेल
- लगेच 1930 वर कॉल करा. पैसे गोठवण्याची सर्वोत्तम संधी पहिल्या तासात असते.
- पुन्हा असे होऊ नये म्हणून uidai.gov.in किंवा mAadhaar ॲपवर तुमचे आधार बायोमेट्रिक लॉक करा.
- 3 कामकाजाच्या दिवसांत बँकेला लेखी कळवा, आणि cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.
स्वतःचे संरक्षण करा
- uidai.gov.in किंवा mAadhaar ॲपवर आधार बायोमेट्रिक लॉक करा. बोटाचा ठसा वापरायचा असेल तेव्हाच अनलॉक करा, मग पुन्हा लॉक करा.
- पूर्ण झेरॉक्सऐवजी मास्क्ड आधार द्या (त्यात पहिले 8 अंक लपलेले असतात).
- खात्री नसलेल्या यंत्रांवर अंगठा लावू नका, आणि बँक खात्याचे SMS अलर्ट चालू ठेवा.
सोप्या शब्दांत सांगा
घरातील ज्येष्ठांना आधार बायोमेट्रिक लॉक करायला मदत करा. दोन मिनिटे लागतात, आणि कधीही उघडता येते.
बँक किंवा सरकारी कार्यालयाबाहेर कोणालाही तुमचा अंगठा देऊ नका. तुमच्या आधारचे बोटांचे ठसे लॉक करायला कुटुंबाला सांगा.
तक्रार कुठे करायची
- सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930पैसे गेले असतील किंवा फसवून पेमेंट करून घेतले असेल, तर लगेच कॉल करा: जितक्या लवकर, तितकी पैसे गोठवण्याची शक्यता जास्त.1930 वर कॉल करा
- थेट तुमची बँकतुमचे कार्ड किंवा UPI ब्लॉक करा, आणि व्यवहाराची तक्रार करा. कार्डवरचा नंबर किंवा बँकेचे अधिकृत ॲपच वापरा, मेसेजमध्ये आलेला नंबर कधीच नाही.कार्डवरचा नंबर
- राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलकोणतीही ऑनलाइन फसवणूक, छळ, ब्लॅकमेल किंवा बदललेल्या (मॉर्फ केलेल्या) फोटोंबद्दल तक्रार करा.cybercrime.gov.in