सुरक्षित राहा › फसवणूक
डीपफेक सेलिब्रिटींच्या गुंतवणूक जाहिराती
एक प्रसिद्ध चेहरा खात्रीशीर परताव्यासह शेअर टिप किंवा ट्रेडिंग ॲपची "शिफारस" करतो. व्हिडिओ बनावट असतो.
हे कसे होते
तुमच्या फीडमध्ये एक व्हिडिओ येतो: एखादा प्रसिद्ध उद्योगपती, अभिनेता किंवा क्रिकेटपटू एखाद्या “गुप्त” शेअर, ट्रेडिंग ॲप किंवा पैसे दुप्पट करणाऱ्या योजनेबद्दल बोलत असतो. तो दिसायला आणि ऐकायला अगदी खरा वाटतो. लिंक फसवणूक करणाऱ्यांच्या ग्रुप किंवा ॲपकडे नेते, जे तुम्ही आणखी गुंतवणूक करेपर्यंत खोटा नफा दाखवतात, आणि मग गायब होतात.
खरी सूचना
एप्रिल 2024 मध्ये नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजने (NSE) त्यांचे MD आणि CEO आशिषकुमार चौहान शेअरची शिफारस करताना दाखवणाऱ्या डीपफेक व्हिडिओबद्दल गुंतवणूकदारांना इशारा दिला. NSE ने सांगितले की त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना शेअरची शिफारस करण्याची परवानगी नाही, आणि त्यांचे अधिकृत संदेश फक्त त्यांच्या वेबसाइट आणि व्हेरिफाइड अकाउंटवरूनच येतात.
जर आधीच घडले असेल
- क्लिक करू नका, कोणालाही पैसे देऊ नका.
- त्या व्यक्तीच्या किंवा कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवर आणि व्हेरिफाइड अकाउंटवर अशी ऑफर आहे का ते पाहा.
- पैसे भरले असतील तर 1930 वर कॉल करा आणि cybercrime.gov.in वर तक्रार करा. प्लॅटफॉर्मवर जाहिरात रिपोर्ट करा.
स्वतःचे संरक्षण करा
- कोणतीही खरी गुंतवणूक जास्त परताव्याची खात्री देत नाही.
- पैसे देण्यापूर्वी कोणताही सल्लागार किंवा ब्रोकर SEBI कडे नोंदणीकृत आहे का ते तपासा.
- पैशांच्या निर्णयाकडे ढकलणारा कोणताही व्हिडिओ, स्रोत तपासेपर्यंत अप्रमाणितच समजा.
सोप्या शब्दांत सांगा
आई-वडील आणि आजी-आजोबांना हे पाठवा: सेलिब्रिटी जाहिरातींमध्ये वैयक्तिक शेअर टिप्स देत नाहीत.
व्हिडिओमध्ये एखादी प्रसिद्ध व्यक्ती पैसे कुठे गुंतवायचे ते सांगत असेल, तर तो बनावट आहे असेच समजा. आधी कुटुंबाला विचारा.
तक्रार कुठे करायची
- सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930पैसे गेले असतील किंवा फसवून पेमेंट करून घेतले असेल, तर लगेच कॉल करा: जितक्या लवकर, तितकी पैसे गोठवण्याची शक्यता जास्त.1930 वर कॉल करा
- राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलकोणतीही ऑनलाइन फसवणूक, छळ, ब्लॅकमेल किंवा बदललेल्या (मॉर्फ केलेल्या) फोटोंबद्दल तक्रार करा.cybercrime.gov.in
- ॲप किंवा प्लॅटफॉर्मWhatsApp, Instagram, YouTube किंवा जिथे घडले तिथे ते अकाउंट रिपोर्ट आणि ब्लॉक करा, म्हणजे ते काढून टाकता येईल.ॲपमध्ये रिपोर्ट करा
- SEBI नोंदणी तपासणीकोणालाही पैसे देण्यापूर्वी, गुंतवणूक सल्लागार किंवा ब्रोकर खरोखर SEBI कडे नोंदणीकृत आहे का ते तपासा.sebi.gov.in
अधिक जाणून घ्या (इंग्रजीत)
Spotting deepfakes and AI scams
How fake videos, cloned voices and AI-written messages are used to fool people, and simple ways to protect yourself and your family.
A real photo, a fake story: checking forwards
How true photos are paired with false captions, the two questions to ask before forwarding, and why corrections travel slower than rumours.