सुरक्षित राहा › फसवणूक
बनावट लग्नपत्रिका आणि APK फाइल
"लग्नपत्रिका", "बिल" किंवा "बँक अपडेट" WhatsApp वर .apk फाइल म्हणून येते. ती इन्स्टॉल करणे म्हणजे तुमचा फोनच देऊन टाकणे.
हे कसे होते
APK म्हणजे अँड्रॉइड ॲपची फाइल. फसवणूक करणारे ती लग्नपत्रिका, वीज बिल किंवा बँकेची नोटीस म्हणून वेश बदलून पाठवतात. इन्स्टॉल होताच ती तुमचे SMS (OTP सकट) वाचू शकते, तुमचे संपर्क पाहू शकते, आणि तुमच्या ओळखीच्या सगळ्यांना स्वतःला पाठवते. काही मिनिटांतच खात्यातून पैसे जाऊ लागतात.
खऱ्या घटना
हिमाचल प्रदेश पोलिसांनी इशारा दिला की APK फाइल असलेल्या बनावट लग्नपत्रिका असे मालवेअर इन्स्टॉल करतात जे फोटो, संपर्क आणि बँकिंग तपशील चोरते, आणि मग पीडिताच्या संपर्कांमध्ये पसरते. महाराष्ट्रातील हिंगोली जिल्ह्यात, एका सरकारी कर्मचाऱ्याने लग्नपत्रिकेसारखी दिसणारी फाइल उघडल्याने सुमारे ₹1.9 लाख गमावल्याचे वृत्त आहे.
जर आधीच घडले असेल
- उघडू नका. इन्स्टॉल केले असेल तर एअरप्लेन मोड चालू करून ॲप काढून टाका.
- UPI आणि कार्ड ब्लॉक करण्यासाठी बँकेला कॉल करा, आणि दुसऱ्या डिव्हाइसवरून बँकिंग व ईमेलचे पासवर्ड बदला.
- पैसे गेले असतील तर 1930 वर कॉल करा. तुमच्या नंबरवरून आलेले काहीही उघडू नका असे संपर्कांना सावध करा.
स्वतःचे संरक्षण करा
- ॲप फक्त Google Play Store किंवा Apple App Store मधूनच इन्स्टॉल करा.
- फोनच्या सेटिंग्जमध्ये "अनोळखी ॲप इन्स्टॉल करा" बंदच ठेवा.
- लग्नपत्रिका फोटो किंवा PDF असतात. आमंत्रण कधीच इन्स्टॉल करावे लागत नाही.
सोप्या शब्दांत सांगा
कोणी पाठवलेल्या लिंकवरून कधीही गेम किंवा ॲप इन्स्टॉल करू नका. आई-वडिलांसोबत ॲप स्टोअर वापरा.
फाइलच्या शेवटी .apk असेल तर हात लावू नका. फोटो नसलेली कोणतीही फाइल उघडण्यापूर्वी कुटुंबाला विचारा.
एखादे ॲप मनात आहे? दहा सोप्या प्रश्नांत तपासा (इंग्रजी).हे ॲप सुरक्षित आहे का? →
तक्रार कुठे करायची
- सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930पैसे गेले असतील किंवा फसवून पेमेंट करून घेतले असेल, तर लगेच कॉल करा: जितक्या लवकर, तितकी पैसे गोठवण्याची शक्यता जास्त.1930 वर कॉल करा
- थेट तुमची बँकतुमचे कार्ड किंवा UPI ब्लॉक करा, आणि व्यवहाराची तक्रार करा. कार्डवरचा नंबर किंवा बँकेचे अधिकृत ॲपच वापरा, मेसेजमध्ये आलेला नंबर कधीच नाही.कार्डवरचा नंबर
- राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलकोणतीही ऑनलाइन फसवणूक, छळ, ब्लॅकमेल किंवा बदललेल्या (मॉर्फ केलेल्या) फोटोंबद्दल तक्रार करा.cybercrime.gov.in
- संचार साथीवरील चक्षुसंशयास्पद फसवणुकीचा कॉल, SMS किंवा WhatsApp मेसेज रिपोर्ट करा, तुमचे काही नुकसान झाले नसले तरी.sancharsaathi.gov.in
अधिक जाणून घ्या (इंग्रजीत)
Fake prizes, popups and malware
Why "you are our millionth visitor" is always a trick, how fake popups install malware, and what to do if your phone starts acting strange.
Apps that ask for too much
Why a game doesn't need your camera or contacts, how "Allow All" buttons push you, and why game gems are real money.