सुरक्षित राहा › फसवणूक
कुटुंबातील व्यक्तीचा कॉपी केलेला आवाज
"आई, अपघात झालाय, लगेच पैसे पाठव!" छोट्या क्लिपमधून AI आवाज कॉपी करू शकते. फोन ठेवा आणि स्वतः परत कॉल करा.
हे कसे होते
फसवणूक करणारे रील, YouTube व्हिडिओ किंवा फॉरवर्ड झालेल्या व्हॉइस नोटमधून कोणाच्या तरी आवाजाची छोटी क्लिप घेतात. एखादे AI टूल त्याचे रूपांतर काहीही बोलू शकणाऱ्या आवाजात करते. मग ते आई-वडिलांना किंवा आजी-आजोबांना कॉल करतात: रडत, घाबरत, हॉस्पिटल, पोलीस केस किंवा अपघातासाठी आत्ताच पैसे मागतात. भीती हेच त्यांचे शस्त्र असते.
हे किती सामान्य आहे
2023 मधील McAfee च्या सर्वेक्षणात सुमारे 47% भारतीय प्रौढांनी सांगितले की त्यांना AI आवाज फसवणुकीचा अनुभव आला आहे किंवा असा अनुभव आलेल्या कोणाला ते ओळखतात, जे जागतिक सरासरीच्या जवळपास दुप्पट आहे. भारतीय पीडितांपैकी 83% जणांनी पैसे गमावल्याचे सांगितले.
जर आधीच घडले असेल
- फोन ठेवा, आणि तुमच्याकडे आधीच सेव्ह असलेल्या नंबरवर त्यांना परत कॉल करा.
- कुटुंबाचा गुप्त शब्द विचारा, किंवा फक्त त्यांनाच माहीत असेल असा प्रश्न विचारा.
- आधीच पैसे पाठवले असतील तर लगेच 1930 वर कॉल करा.
स्वतःचे संरक्षण करा
- खऱ्या संकटांसाठी कुटुंबाचा एक गुप्त शब्द ठरवा, आणि तो ऑनलाइन कुठेही ठेवू नका.
- तुमच्या आवाजाच्या क्लिप कमी बाहेर राहाव्यात म्हणून सोशल मीडिया खाती प्रायव्हेट ठेवा.
- आजी-आजोबांना शिकवा: पैसे मागणारा रडवेला आवाज पैसे देण्याचे नव्हे, परत कॉल करण्याचे कारण आहे.
सोप्या शब्दांत सांगा
कोणी आई किंवा बाबा असल्याचे भासवून कॉल केला आणि आवाज विचित्र वाटला, तर फोन ठेवा आणि मोठ्या व्यक्तीला सांगा.
आजच कुटुंबाचा एक गुप्त शब्द निवडा. "संकटात" कॉल करणाऱ्या प्रत्येकाने तो सांगायलाच हवा.
अगदी नातवाच्या आवाजासारखा वाटला तरी, फोन ठेवा आणि त्यांच्या नेहमीच्या नंबरवर परत कॉल करा.
सुरक्षितपणे अनुभव घ्या. ""Mummy, help!""कथा खेळा (इंग्रजी) →
तक्रार कुठे करायची
- सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930पैसे गेले असतील किंवा फसवून पेमेंट करून घेतले असेल, तर लगेच कॉल करा: जितक्या लवकर, तितकी पैसे गोठवण्याची शक्यता जास्त.1930 वर कॉल करा
- राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलकोणतीही ऑनलाइन फसवणूक, छळ, ब्लॅकमेल किंवा बदललेल्या (मॉर्फ केलेल्या) फोटोंबद्दल तक्रार करा.cybercrime.gov.in
- संचार साथीवरील चक्षुसंशयास्पद फसवणुकीचा कॉल, SMS किंवा WhatsApp मेसेज रिपोर्ट करा, तुमचे काही नुकसान झाले नसले तरी.sancharsaathi.gov.in
अधिक जाणून घ्या (इंग्रजीत)
Spotting deepfakes and AI scams
How fake videos, cloned voices and AI-written messages are used to fool people, and simple ways to protect yourself and your family.
Cyber Squad: safety habits for the whole family
How one person's weak habit puts everyone at risk, and simple safety habits families and neighbours can share.