सिम स्वॅप आणि eSIM फसवणूक

तुमच्या फोनचे सिग्नल अचानक जाते. कोणीतरी तुमचा नंबर स्वतःच्या सिमवर घेतला आहे आणि तुमचे बँक OTP वाचत आहे.

लेखक: Sanjeev Jaiswal · 28 Oct 2026

हे कसे होते

तुमचा मोबाइल नंबर ही तुमच्या बँकेची किल्ली आहे: OTP आणि अलर्ट त्यावरच येतात. सिम स्वॅपमध्ये फसवणूक करणारा बनावट कागदपत्रांनी, किंवा तुमच्याकडूनच मंजुरी मिळवून, तुमच्या नंबरवर नवे सिम किंवा eSIM घेतो. तुमचे सिम बंद पडते, आणि प्रत्येक OTP आता त्याच्याकडे जातो. तो तुमचे बँकिंग पासवर्ड बदलून खाते रिकामे करतो, अनेकदा रात्री किंवा शनिवार-रविवारी.

खऱ्या घटना

जून 2026 मध्ये Business Today ने वृत्त दिले की बेंगळुरूतील 27 वर्षांच्या एका तरुणाचा नंबर फसवणूक करणाऱ्यांच्या ताब्यातील सिमवर नेल्यानंतर त्याने सुमारे ₹7.2 लाख गमावले. त्याला कोणताही संशयास्पद कॉल किंवा लिंक आलेली नव्हती. ऑगस्ट 2026 मध्ये दिल्ली पोलिसांनी सांगितले की टेलिकॉम कर्मचारी असल्याचे भासवून लोकांना eSIM “अपग्रेड”ची ऑफर देऊन त्यांचे नंबर ताब्यात घेणाऱ्या दोघांना अटक केली. एका पीडिताने सुमारे ₹40 लाख गमावले, आणि ही केस राष्ट्रीय सायबर क्राइम पोर्टलवरील 124 तक्रारींशी जोडलेली होती.

पहिला तास महत्त्वाचा

कारण नसताना सिग्नल जाणे हीच तुमची धोक्याची सूचना आहे. दुसऱ्या फोनवरून ऑपरेटर आणि बँकेला कॉल करा, मग 1930 ला. जितक्या लवकर पैशांबद्दल कळवाल, तितकी ते थांबवण्याची शक्यता जास्त.

जर आधीच घडले असेल

दुसऱ्या फोनवरून लगेच तुमच्या मोबाइल ऑपरेटरला कॉल करून सिम ब्लॉक करायला सांगा. नंबर परत मिळवण्यासाठी ओळखपत्र घेऊन त्यांच्या स्टोअरमध्ये जा.
खाती आणि कार्ड गोठवण्यासाठी बँकेला कॉल करा, आणि नेट बँकिंग व ईमेलचे पासवर्ड बदला.
लगेच 1930 वर कॉल करा. लवकर तक्रार केल्यामुळे पोलिसांना चोरलेले पैसे गोठवता आले आहेत.

स्वतःचे संरक्षण करा

सिम अपग्रेड किंवा eSIM ची ऑफर देणाऱ्या कोणालाही OTP किंवा कोड सांगू नका. सिम फक्त ऑपरेटरच्या स्वतःच्या स्टोअरमध्ये किंवा ॲपमध्येच बदला.
तुमच्या फोनवर सिम PIN लावा (0000 किंवा 1234 नको).
जिथे शक्य असेल तिथे ईमेल आणि इतर महत्त्वाच्या अकाउंटसाठी SMS OTP ऐवजी ऑथेंटिकेटर ॲप वापरा.

सोप्या शब्दांत सांगा

कुटुंबाला सांगा

काही कारण नसताना फोनचे नेटवर्क गेले तर दुसऱ्या फोनवरून ऑपरेटरला कॉल करा. सकाळपर्यंत थांबू नका.

आजी-आजोबांना सांगा

कोणतीही खरी फोन कंपनी सिम अपग्रेडसाठी कॉल करून OTP मागत नाही. फोन ठेवून द्या.

तक्रार कुठे करायची

सायबर क्राइम हेल्पलाइन 1930पैसे गेले असतील किंवा फसवून पेमेंट करून घेतले असेल, तर लगेच कॉल करा: जितक्या लवकर, तितकी पैसे गोठवण्याची शक्यता जास्त.1930 वर कॉल करा
थेट तुमची बँकतुमचे कार्ड किंवा UPI ब्लॉक करा, आणि व्यवहाराची तक्रार करा. कार्डवरचा नंबर किंवा बँकेचे अधिकृत ॲपच वापरा, मेसेजमध्ये आलेला नंबर कधीच नाही.कार्डवरचा नंबर
राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलकोणतीही ऑनलाइन फसवणूक, छळ, ब्लॅकमेल किंवा बदललेल्या (मॉर्फ केलेल्या) फोटोंबद्दल तक्रार करा.cybercrime.gov.in
संचार साथीवरील चक्षुसंशयास्पद फसवणुकीचा कॉल, SMS किंवा WhatsApp मेसेज रिपोर्ट करा, तुमचे काही नुकसान झाले नसले तरी.sancharsaathi.gov.in

अधिक जाणून घ्या (इंग्रजीत)

Strong passwords, PINs and 2FA

Why a password built from public information is no lock at all, and how passphrases, password managers and two-factor authentication keep accounts safe.

Real banks never ask for your OTP

How fake KYC messages and "bank manager" calls trick people into sharing OTPs, the red flags to spot, and where to report in India.

स्रोत

पुढे: 👆 आधार बोटांचे ठसे (AePS) फसवणूक →